Yas terapisi ve kayıp sonrası yanında bir destek
Sevdiğin birini kaybetmek, hayatın en sarsıcı deneyimlerinden biridir. Yasın doğru ya da yanlış bir yolu yoktur; herkes kendi temposunda, kendi biçiminde yas tutar. Yine de bazen acı o kadar ağır gelir ki gündelik hayata dönmek imkânsız gibi görünür. Yas terapisi, bu süreçte duygularına yer açan ve kaybı hayatına anlamlı bir şekilde yerleştirmene eşlik eden bir psikolojik destek alanıdır.
Terapimeta'da klinik psikologlarla evinden, görüntülü olarak görüşebilirsin. Dışarı çıkmaya gücünün olmadığı günlerde bile destek almak mümkündür. Ücretsiz ön görüşmeyle terapistini tanıyıp hazır hissettiğinde başlayabilirsin.
Yas süreci nasıl yaşanır?
Yas süreci düz bir çizgi izlemez. Bir gün kendini toparlanmış hissedip ertesi gün yeniden derin bir acıya düşebilirsin. İnkâr, öfke, suçluluk, özlem, boşluk ve hatta rahatlama gibi birbiriyle çelişen duygular bir arada yaşanabilir. Bunların hepsi yasın doğal bir parçasıdır.
Yas yalnızca ölümle ilgili değildir. Bir ayrılık, boşanma, sağlığını ya da işini kaybetmek, göç etmek, bir evcil hayvanı kaybetmek ya da hayal ettiğin bir geleceğin gerçekleşmeyeceğini kabullenmek de yas tutmayı gerektirebilir.
Bu süreç hakkında daha fazlasını okumak istersen yas süreci ve kayıpla başa çıkmak yazımız iyi bir başlangıç olabilir.
Yas sürecinde destek alman faydalı olabilir, eğer…
Yas tutmak hastalık değildir. Ama aşağıdakiler uzun süredir hayatındaysa yas terapisi sana iyi gelebilir.
Kaybı kabullenmekte hâlâ çok zorlanıyorsan
Yoğun özlem ve acı zamanla hafiflemiyorsa
Suçluluk ya da öfke düşünceleri seni bırakmıyorsa
İşini, evini ya da ilişkilerini sürdüremiyorsan
Kayıpla ilgili hatırlatıcılardan sürekli kaçınıyorsan
Hayatın anlamını yitirdiğini hissediyorsan
Uyku ve iştahın uzun süredir bozuksa
Kayıp ani ya da travmatik koşullarda yaşandıysa
Karmaşık yas nedir?
Çoğu insan zamanla, acısı tamamen geçmese de hayatına yeniden bağlanmanın yollarını bulur. Bazen ise yas yerinde sayar ve uzun süre geçmesine rağmen yoğunluğunu korur. Buna karmaşık yas (uzamış yas) denir.
Karmaşık yasta kişi kaybı kabul etmekte çok zorlanır, kaybettiği kişiyle ilgili düşüncelere sürekli takılır, hayatın anlamını yitirdiğini hisseder ve gündelik işlerini sürdüremez. Ani ve beklenmedik ölümler, intihar sonrası kayıplar, çocuk kaybı ya da kayıpla ilgili çözülmemiş bir çatışma bu riski artırabilir.
Kayıp travmatik koşullarda yaşandıysa, yasın yanında travma belirtileri de görülebilir. Bu durumda travma ve TSSB terapisi ya da EMDR terapisi sürecin bir parçası olabilir.
İçini rahatlatan dört söz
Ücretsiz ön görüşme
Terapistinle önce ücretsiz tanış, uyumu hissettiğinde başla.
Ücretsiz terapist değişikliği
Uyum hissetmezsen terapistini istediğin zaman, ek ücret olmadan değiştir.
Esnek iptal ve iade
Kurallara uygun iptalde ücretin iade edilir ya da kredi olarak kalır.
Paket zorunluluğu yok
Tek seans alabilirsin; otomatik yenilenen abonelik yok.
Yas terapisinde neler yapılır?
Yas terapisi acını “yok etmeye” çalışmaz. Amaç, kaybınla birlikte yaşamayı öğrenirken yükü tek başına taşımamandır. Terapistinle birlikte şunlar üzerinde çalışabilirsin:
- Bastırdığın ya da dile getiremediğin duygulara güvenli bir alan açmak
- Suçluluk ve “keşke” düşünceleriyle şefkatli bir şekilde ilgilenmek
- Kaybettiğin kişiyle bağını farklı bir biçimde sürdürmenin yollarını bulmak
- Uyku, beslenme ve günlük rutin gibi temel alanları yeniden kurmak
- Yıl dönümleri, bayramlar ve özel günler için hazırlık yapmak
- Hayatında yeniden anlam ve amaç bulmak
Bu çalışma genellikle bireysel terapi içinde yürür. Kayıp bütün aileyi etkilediyse aile terapisi, kayıp yaşayan bir çocuk ya da genç için çocuk ve ergen terapisi destekleyici olabilir.
Yakınlarına nasıl destek olabilirsin?
Yas tutan birine destek olmak isteyip ne söyleyeceğini bilemiyor olabilirsin. Çoğu zaman en değerli şey, acıyı düzeltmeye çalışmadan yanında olmaktır.
- Kaybettiği kişinin adını anmaktan çekinme; anılarını dinle.
- “Güçlü ol” ya da “Artık geçmeli” gibi baskı yaratan sözlerden kaçın.
- Yemek getirmek ya da bir işini üstlenmek gibi somut yardımlar teklif et.
- İlk haftalardan sonra da aramaya devam et; yalnızlık çoğu zaman sonra gelir.
Yakınının yası uzun süredir ağırlaşıyorsa ona profesyonel destek almasını nazikçe önerebilirsin.
Kendine nazik ol
Yas sürecinde kendinden çok şey beklememek önemlidir. Ağlamak, ağlayamamak, kimseyle konuşmak istememek ya da sürekli konuşmak istemek; bunların hepsi olağan tepkilerdir. Kendine şefkat bu dönemde en çok ihtiyaç duyduğun şeylerden biri olabilir.
Uzun süren çökkünlük ve umutsuzluk bazen depresyona dönüşebilir; terapistin bunu da değerlendirir. Psikologlar ilaç yazmaz, gerekirse psikiyatriste yönlendirme yapılabilir. Kendine ya da başkasına zarar verme düşüncen varsa online terapi yerine hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise başvur.
Terapimeta'da nasıl ilerliyoruz?
-
1
Terapistini seç
Yas, kayıp ve travma alanlarında çalışan klinik psikologların profillerini incele.
-
2
Ücretsiz ön görüşme
Ödeme yapmadan tanış. Kaybını anlatmaya hazır değilsen yalnızca neye ihtiyaç duyduğunu paylaşman yeterli.
-
3
Kendi temponda seanslar
Görüntülü seanslara sana uyan sıklıkta devam et. Paket zorunluluğu yoktur, ihtiyacına göre ilerlersin.
-
4
Esneklik ve süreklilik
Terapistinle uyum hissetmezsen ek ücret olmadan değiştirebilir, zor günlerde seanslarını yeniden planlayabilirsin.
Kullanılan yaklaşımlar
Yas ne kadar sürer?
Ne zaman yas terapisine başlamalıyım?
Ayrılık ya da boşanma da yas sayılır mı?
Çocuğum kaybı nasıl yaşıyor, ona nasıl destek olabilirim?
Seans sırasında çok ağlarsam ne olur?
Görüşmelerim kaydediliyor mu?
Yas tutarken gülmek ya da eğlenmek normal mi?
Bunlar da ilgini çekebilir
İlk adımı bugün at
Ücretsiz ön görüşmede klinik psikoloğunla tanış; uyumu hissettiğinde görüntülü seansını sana uyan saate planla.
Online terapi acil durumlar için uygun değildir. Kendine ya da başkasına zarar verme düşüncen varsa hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise başvur.