Online EMDR Terapisi Mümkün mü? Nasıl Uygulanır?

Online EMDR terapisi, travmatik ya da zorlayıcı anıların işlenmesinde kullanılan EMDR yönteminin görüntülü görüşme aracılığıyla uygulanmasıdır. "EMDR yalnızca yüz yüze yapılabilir mi?" sorusu, bu yönteme ilgi duyan pek çok kişinin aklına gelir. Bu yazıda EMDR'nin ne olduğunu, online ortamda nasıl uygulandığını, kimler için uygun olduğunu ve seanslara nasıl hazırlanabileceğini anlatıyoruz.

EMDR nedir?

EMDR, İngilizce "Eye Movement Desensitization and Reprocessing" ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede "Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme" olarak bilinir. Travmatik yaşantıların ve rahatsız edici anıların zihinde yeterince işlenemediğinde güncel sıkıntılara yol açabileceği fikrine dayanır.

EMDR, travma sonrası stres bozukluğu için uluslararası klinik rehberlerde yer alan, araştırmalarla desteklenen yaklaşımlardan biridir. Yöntemde, terapistin rehberliğinde zorlayıcı bir anıya odaklanılırken iki yönlü uyaran (bilateral uyarım) kullanılır. Bu uyaranlar göz hareketleri, dokunma ya da sesler şeklinde olabilir. Yöntem hakkında daha ayrıntılı bilgi için EMDR terapisi sayfamıza göz atabilirsin.

Online EMDR terapisi mümkün mü?

Evet, EMDR uygun koşullar sağlandığında ve eğitimli bir terapist tarafından online olarak da uygulanabilir. Uzaktan uygulama, özellikle son yıllarda yaygınlaşmış ve terapistler bu ortama uygun teknikler geliştirmiştir. Online EMDR üzerine yapılan çalışmalar umut verici olsa da her danışan için uygunluğun terapist tarafından ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Online uygulamada dikkat edilen temel noktalar şunlardır:

• Güvenli ve sessiz bir ortam: Seans boyunca kesintisiz ve mahremiyetini koruyabileceğin bir alan.
• Stabil bağlantı: Görüntü ve sesin akıcı olması, sürecin güvenle ilerlemesi için önemlidir.
• Duygu düzenleme hazırlığı: Yoğun duygular ortaya çıktığında kullanabileceğin sakinleşme becerilerinin önceden çalışılması.
• Acil durum planı: Bağlantı kesilirse ya da yoğun bir tepki yaşanırsa ne yapılacağının seans öncesinde konuşulması.

Online EMDR nasıl uygulanır?

EMDR, aşamalı ilerleyen yapılandırılmış bir terapi yöntemidir. Online ortamda da bu yapı korunur. Aşağıda bu aşamaları sadeleştirilmiş biçimde bulabilirsin; terapistin süreci senin ihtiyaçlarına ve hızına göre uyarlar.

1. Öykü alma ve planlama

Terapist yaşam öykünü, mevcut zorlanmalarını ve hedeflerini dinler. Hangi anıların çalışılacağı birlikte belirlenir.

2. Hazırlık ve kaynak oluşturma

Bu aşamada güvenli yer imgesi, nefes çalışmaları ve topraklanma gibi duygu düzenleme becerileri öğrenilir. Online EMDR'de bu aşama özellikle önemlidir; çünkü seans sonrasında kendi ortamında güvende kalabilmen gerekir.

3. Değerlendirme ve işleme

Hedef anıyla ilgili imge, düşünce, duygu ve bedensel duyumlar belirlenir. Ardından iki yönlü uyarım eşliğinde anı işlenir. Online uygulamada bu uyarım genellikle şu yollarla sağlanır:

• Ekranda hareket eden bir nesneyi ya da terapistin elini gözlerinle takip etmek.
• Kelebek kucaklaması gibi, kollarını göğsünde çaprazlayıp omuzlarına sırayla hafifçe dokunduğun öz uyarım teknikleri.
• Dizlerine sırayla dokunmak gibi basit iki yönlü hareketler.

4. Kapanış ve yeniden değerlendirme

Her seans, kendini dengede hissedeceğin bir kapanışla biter. Sonraki seansta önceki çalışmanın etkileri değerlendirilir ve süreç buna göre planlanır.

Seanslar arasında neler yaşayabilirsin?

EMDR seanslarının ardından anıların, rüyaların ya da duyguların bir süre daha zihninde dolaşması olağandır. Bazı kişiler seans sonrasında yorgunluk ya da hafiflik hissettiklerini anlatır. Terapistin bu dönemde fark ettiklerini kısa notlarla kaydetmeni ve hazırlık aşamasında öğrendiğin sakinleşme becerilerini kullanmanı önerebilir. Seanslar arasında zorlandığın bir durum olursa bunu bir sonraki görüşmede paylaşmak, sürecin güvenle ilerlemesine katkı sağlar.

Online ortamın bir avantajı da bu becerileri, gündelik hayatını sürdürdüğün kendi alanında pratik etmendir. Böylece seansta öğrendiklerini evine taşımak yerine zaten evinde öğrenmiş olursun.

Online EMDR kimler için uygun olabilir?

EMDR, travmatik deneyimlerin yanı sıra bazı kaygı ve zorlayıcı yaşam olaylarıyla ilişkili sıkıntılarda da kullanılabilir. Online uygulama özellikle şu durumlarda kolaylık sağlar:

• Yaşadığın yerde EMDR eğitimi almış bir terapiste ulaşmanın zor olması.
• Kendi evinde, tanıdık bir ortamda kendini daha güvende hissetmen.
• Yoğun iş temposu ya da ulaşım güçlükleri nedeniyle düzenli seanslara gidememen.

Bununla birlikte, aktif kriz dönemleri, ciddi disosiyatif belirtiler, yoğun kendine zarar verme riski ya da güvenli bir ortamın bulunmadığı durumlarda terapist yüz yüze çalışmayı veya önce stabilizasyona odaklanmayı önerebilir. Travma sonrası tepkiler hakkında daha fazla bilgi için travma ve TSSB terapisi sayfamızı ve TSSB belirtileri yazımızı inceleyebilirsin.

Kendine ya da başkasına zarar verme düşüncen varsa online terapi yerine hemen 112'yi ara veya en yakın acil servise başvur.

Online EMDR seansına nasıl hazırlanırsın?

• Seans için kimsenin seni bölmeyeceği, kapısı kapanabilen bir oda seç.
• Bilgisayarını ya da telefonunu sabitle; kameranın yüzünü ve omuzlarını gösterdiğinden emin ol.
• Kulaklık kullanmak hem sesi netleştirir hem mahremiyetini artırır.
• Yanında su ve gerekirse bir battaniye bulundur.
• Seans sonrasına yoğun bir program koymamaya çalış; kendine dinlenme alanı bırak.
• Seans saatinden birkaç dakika önce bağlantını ve ses ayarlarını kontrol et.
• Ev arkadaşların ya da ailen varsa, seans süresince rahatsız edilmek istemediğini önceden söyle.

İlk seanslarda henüz işleme aşamasına geçilmeyebilir. Bu durum zaman kaybı değil, sürecin güvenli temelini oluşturan önemli bir adımdır. Terapistinle aranızda güvene dayalı bir ilişkinin kurulması, EMDR'nin hem yüz yüze hem online uygulamasında belirleyici bir rol oynar. Bu nedenle sorularını, çekincelerini ve kendini nasıl hissettiğini açıkça paylaşmaktan çekinme. Eğer terapistinle uyum yakalayamadığını düşünürsen, Terapimeta'da ek ücret olmadan terapistini değiştirebilirsin.

Terapimeta'da EMDR görüntülü görüşmeyle, klinik psikologlar tarafından yürütülür. Seanslar kaydedilmez; kişisel verilerin KVKK kapsamında korunur. Tek seans alabilir, paket ya da abonelik zorunluluğu olmadan ilerleyebilirsin.

Sık sorulan sorular

Online EMDR yüz yüze EMDR kadar etkili mi?

Uygun koşullar sağlandığında ve eğitimli bir terapistle çalışıldığında online EMDR'nin olumlu sonuçlar verebildiğine dair çalışmalar bulunmaktadır. Yine de hangi yöntemin sana uygun olduğuna terapistinle birlikte karar vermek en doğrusudur.

Online EMDR'de göz hareketleri nasıl yapılır?

Ekranda hareket eden bir nesneyi ya da terapistin elini takip edebilir, bunun yerine kelebek kucaklaması gibi dokunsal öz uyarım tekniklerini kullanabilirsin. Terapist sana en uygun yolu seçmende rehberlik eder.

Kaç seans EMDR gerekir?

Seans sayısı kişinin öyküsüne, çalışılan anıların sayısına ve hazırlık aşamasının ne kadar sürdüğüne göre değişir. Terapistin ilk görüşmelerden sonra sana bir yol haritası sunacaktır.

EMDR'nin sana uygun olup olmadığını merak ediyorsan, bir terapistle konuşarak başlayabilirsin. ücretsiz ön görüşme ile sorularını sorabilir, ihtiyaçlarını birlikte değerlendirebilirsiniz. Daha önce yazdığımız EMDR terapisi rehberini de okuyabilirsin.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel tanı ve tedavinin yerine geçmez.