Terapistinle Uyum Yok mu? Terapist Ne Zaman ve Nasıl Değiştirilir?

Terapiye umutla başladın ama seanslardan sonra içinde bir şeylerin eksik kaldığını hissediyorsun. Belki terapistin seni tam anlamıyor gibi geliyor, belki de birlikte bir yere varamıyormuşsunuz gibi. Terapist değiştirmek pek çok kişinin aklından geçen ama dile getirmekten çekindiği bir konudur. Oysa bu, terapide son derece olağan bir durumdur. Bu yazıda uyumsuzluğun işaretlerini, ne zaman ve nasıl terapist değiştirebileceğini adım adım anlatıyoruz.

Terapötik uyum neden bu kadar önemli?

Terapide kullanılan yöntem kadar, terapistinle aranda kurulan ilişki de önemlidir. Araştırmalar, danışan ile terapist arasındaki güven ve iş birliğinin, yani terapötik ittifakın, terapiden fayda görmede güçlü bir rol oynadığını gösteriyor. Kendini güvende, anlaşılmış ve yargılanmamış hissetmediğin bir ilişkide açılmak zorlaşır. Bu da ilerlemeyi yavaşlatır.

Uyumsuzluk, terapistinin “kötü” ya da senin “zor” bir danışan olduğun anlamına gelmez. Bazen kişilikler, iletişim tarzları ya da çalışma yaklaşımları birbirine uymaz. Tıpkı her doktorla ya da her öğretmenle aynı bağı kuramadığımız gibi.

Rahatsızlık ile uyumsuzluk aynı şey değil

Terapide bazen zor duygularla yüzleşmek, kaçındığın konulara yaklaşmak gerekir. Bu süreç rahatsız edici olabilir ve terapistine karşı geçici bir öfke ya da direnç hissetmene yol açabilir. Bu her zaman bir uyumsuzluk işareti değildir; bazen tam olarak üzerinde çalışılması gereken şeyin ortaya çıktığını gösterir. Ayrımı yapmak için kendine şunu sorabilirsin: “Zorlanıyorum ama kendimi güvende hissediyor muyum?” Zorlanırken bile güvende hissediyorsan muhtemelen doğru yoldasın. Güven hissi yoksa, bu üzerinde durulması gereken bir işarettir.

Terapistinle uyum olmadığını gösteren işaretler

İlk birkaç seansta biraz tuhaflık hissetmek normaldir; yeni biriyle tanışıyor ve kişisel konular paylaşıyorsun. Ama şu işaretler zaman içinde devam ediyorsa durup düşünmeye değer:

• Dinlenmiyormuş gibi hissediyorsun: Anlattıkların sık sık yanlış anlaşılıyor ya da konu sürekli başka yöne çekiliyor.
• Yargılandığını hissediyorsun: Değerlerin, kimliğin ya da tercihlerin konusunda rahatsız edici yorumlar duyuyorsun.
• Açılmakta zorlanıyorsun: Haftalar geçmesine rağmen önemli konuları paylaşmaktan kaçındığını fark ediyorsun.
• Yön belirsiz: Seansların bir amaca hizmet etmediğini, hedeflerinizin hiç konuşulmadığını düşünüyorsun.
• Yöntem sana uymuyor: Daha yapılandırılmış bir çalışma istiyorsun ama süreç çok serbest, ya da tam tersi.
• Sınırlar belirsiz: Seansların sık sık gecikmesi, iptal edilmesi ya da profesyonel olmayan davranışlar gözlüyorsun.

Son madde özellikle önemlidir. Profesyonel sınırların ihlal edildiğini hissediyorsan beklemene gerek yok; güvenliğin her şeyden önce gelir.

Bu işaretleri fark ettiğinde kendini suçlamak yerine, gözlemlerini birkaç cümleyle not etmeyi deneyebilirsin. Böylece hem terapistinle konuşurken hem de karar verirken neye dayandığını daha net görürsün.

Terapist ne zaman değiştirilmeli?

Önce konuşmayı dene

Uyumsuzluk hissi çoğu zaman açıkça konuşulduğunda çözülebilir. “Seanslarda bazen anlaşılmadığımı hissediyorum” ya da “Daha somut adımlarla ilerlemek istiyorum” demek, terapistine yaklaşımını sana göre ayarlama fırsatı verir. Bu konuşmanın kendisi de değerli bir terapötik deneyim olabilir; ihtiyacını ifade etmeyi güvenli bir ortamda denemiş olursun.

Değişim için doğru an

Konuştuğun hâlde bir şey değişmiyorsa, ihtiyacın olan uzmanlık alanı terapistinin çalıştığı alanın dışındaysa (örneğin travma odaklı bir çalışma ya da çift terapisi gibi) ya da sadece içinden gelen ses “bu kişiyle olmuyor” diyorsa, terapist değiştirmek doğru bir karar olabilir. Kendine şu soruyu sor: “Bu ilişkide kendimi güvende ve desteklenmiş hissediyor muyum?” Cevap uzun süredir “hayır” ise, değişiklik bir vazgeçiş değil, kendine gösterdiğin bir özendir.

Bir de şunu hatırlatalım: Terapist değiştirmek, terapiyi tamamen bırakmakla aynı şey değildir. Uyumsuzluk yaşayan pek çok kişi “terapi bana göre değil” diyerek süreci bütünüyle sonlandırır. Oysa sorun çoğu zaman terapinin kendisinde değil, o belirli ilişkidedir. Farklı bir terapistle aynı konular çok daha verimli şekilde ele alınabilir.

Aynı şekilde, birkaç kez terapist değiştirmiş olman da bir sorun değildir. Her deneyim, ihtiyaçlarını biraz daha netleştirmene yardım eder. Önemli olan, kendine uygun desteği bulana kadar arayışından vazgeçmemendir.

Terapist nasıl değiştirilir? Adım adım

• İhtiyacını netleştir: Mevcut süreçte neyin eksik olduğunu düşün. Farklı bir yaklaşım mı, belirli bir uzmanlık mı, farklı bir iletişim tarzı mı arıyorsun?
• İstersen kapanış seansı yap: Mevcut terapistine ayrılmak istediğini söylemek zorunda değilsin, ama kısa bir kapanış görüşmesi süreci toparlamana yardımcı olabilir. Pek çok terapist, sana daha uygun bir yönlendirme de önerebilir.
• Yeni terapisti bilinçli seç: Eğitimine, çalıştığı alanlara ve kullandığı yöntemlere bak. Doğru psikolog nasıl seçilir yazımız bu konuda yol gösterebilir.
• Geçmiş süreci paylaş: Yeni terapistine önceki deneyiminde neyin işe yarayıp neyin yaramadığını anlatmak, daha hızlı yol almanı sağlar.
• Kendine zaman tanı: Yeni bir ilişkide güven oluşması birkaç seans sürebilir. İlk görüşmeden mükemmel bir uyum beklemek yerine, gidişatı birkaç seans boyunca gözlemle.

Terapimeta'da terapist değiştirmek ücretsiz

Terapimeta'da terapistini istediğin zaman, ek ücret olmadan değiştirebilirsin. Bunun için bir gerekçe sunmak ya da belirli bir süre beklemek zorunda değilsin. Ayrıca yeni bir terapistle çalışmaya başlamadan önce ücretsiz ön görüşmeyle tanışabilir, kendini rahat hissedip hissetmediğini görebilirsin. Paket ya da abonelik zorunluluğu olmadığı için bir sürece bağlı kalma kaygısı da yaşamazsın.

Bu güvencelerin tamamını iptal, iade ve güvenceler sayfasında bulabilirsin. Klinik psikologlarla görüntülü çalışmanın nasıl işlediğini merak ediyorsan online psikolog sayfamıza da göz atabilirsin. Görüşmelerin gizlilik ilkesiyle yürütülür; kişisel verilerin KVKK kapsamında korunur. Seanslar kaydedilmez.

Sık sorulan sorular

Terapist değiştirmek terapistimi kırar mı?

Terapistler, her danışanla aynı uyumun kurulamayacağını bilir ve bu kararı profesyonel bir çerçevede karşılar. Senin önceliğin, kendine en uygun desteği almaktır; bu konuda suçluluk duymana gerek yok.

Kaç seans sonra terapist değiştirmeye karar vermeliyim?

Kesin bir sayı yok. İlk seanslardaki gerginlik doğaldır; ancak birkaç seans sonra hâlâ kendini güvende ve anlaşılmış hissetmiyorsan, önce bunu konuşmayı, değişmezse farklı bir terapist denemeyi düşünebilirsin.

Yeni terapistle her şeyi baştan mı anlatmam gerekecek?

Yeni terapistin seni tanımak için bazı temel bilgileri isteyecektir. Ancak önceki süreçten edindiğin farkındalıklar seninle gelir; çoğu kişi ikinci deneyimde neye ihtiyaç duyduğunu daha net ifade edebildiği için daha hızlı yol alır.

Doğru terapisti bulmak bazen birkaç deneme gerektirir ve bu tamamen normal. Hiçbir yükümlülük olmadan yeni bir başlangıç yapmak istersen bir ücretsiz ön görüşme ile tanışabilirsin.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; profesyonel tanı ve tedavinin yerine geçmez.